سفارش سریع

موسسه ایده پردازان ره جوی شریف (دکترین)

موسسه دکترین انجام مقاله
تحلیل عاملی چیست؟ چه کاربردی دارد؟ ۱۳۹۹/۰۸/۳۰
تحلیل عاملی چیست؟ چه کاربردی دارد؟

مشاوره انجام پایان نامه و انجام مقاله دکترین

روش تحقیق تحلیل عاملی

تحلیل عاملی از روش های چندمتغیره محسوب می گردد که به متغیرهای وابسته و مستقل بستگی ندارد. به دیلیل این که این نوع روش پژوهش، یکی از روش های هم وابسته به شمار می رود و همه متغیرها نسبت به هم وابسته در نظر گرفته شده و تلاش می گردد تا تعداد زیادی از متغیرها در چند عامل تلخیص گردند. برای مشاوره در زمینه انجام پایان نامه و مقاله به روش تحلیل عاملی می توانید با موسسه ایده پردازان ره جوی شریف (دکترین) تماس حاصل کنید. 

تاریخچه تحلیل عاملی

گالتون دانشمند اواخر قرن نوزده و آغاز قرن بیستم اولین شخصی بود که گام های نخستین را در معرفی روش تحلیل عاملی برداشت. کارل پیرسون در اوایل قرن بیستم در مقاله ای معروف برای اولین بار روشی برای تحلیل عاملی بر اساس یک فضای چند بعدی هندسی ارائه داد. این روش در سال 1902 توسط مک دونال، در زمینه شناسایی جرائم و ارتباط آن با ویژگی های فیزیکی افراد، نظیر شکل سر، بدن، اندازه لب و ... عملا مورد استفاده قرار گرفت. او با این روش 3000 نفر از مجرمین را با 1000 نفر از دانشجویان دانشگاه کمبریج مورد مقایسه قرار داد و به تحلیل مجرمین و ارتباط آن با وضع ظاهری و فیزیکی شان پرداخت. 
اسپیرمن نیز در سال 1904 در گزارشی به معرفی مدل های ریاضی این روش همت گماشت. با این تلاش های اولیه اصول و بنیان های این روش، تدوین و مورد استفاده علوم مختلف قرار گرفت. امروزه روش تحلیل عاملی از جمله تکنیک های تحلیل آماری است که در سطح وسیع توسط شعبات مختلف علوم نظیر روانشناسی، جامعه شناسی، اقتصاد، مدیریت، جغرافیا، برنامه ریزی شهری و منطقه ای، برنامه ریزی روستایی و حتی رشته های مختلف کشاورزی، بیولوژی، زمین شناسی، پزشکی و غیره مورد استفاده قرار می گیرد. 

تحلیل عاملی چیست؟

تحلیل عاملی به بعضی از روش های آماری چند متغیره اطلاق می گردد که هدف اصلی آن خلاصه نمودن داده ها می باشد. این روش تحقیق، همبستگی درونی متغیرها با تعداد بالا را مورد بررسی قرار می دهد و در پایان به دسته بندی متغیرها به شکل عامل های عمومی محدود و تبیین آنها می پردازد.
تحلیل عاملی (برخلاف رگرسیون چندگانه، تحلیل تشخیصی یا همبستگی کانونی که در آن یک یا چند متغیر وابسته و تعداد زیادی متغیر مستقل وجود دارد) روشی هم وابسته بوده که در آن کلیه متغیرها به طور همزمان مدنظر قرار می گیرند. در این تکنیک هر یک از متغیرها به عنوان یک متغیر وابسته لحاظ می گردد.
این روش در دهه های اخیر به ویژه با عمومیت یافتن استفاده از رایانه در تحقیقات در سطح وسیع مورد استفاده پژوهشگران قرار گرفته است. قبل از پرداختن به این تکنیک آماری، لازم است برخی از مفاهیم کلیدی این روش معرفی شوند:
•    اشتراک: اشتراک عبارتست از میزان واریانس مشترک بین یک متغیر با سایر متغیرهای به کار گرفته شده در تحلیل.
•    مقدار خاص: مقدار خاص، میزان واریانس تبیین شده به وسیله هر عامل را بیان می کند.
•    عامل: عبارتست از ترکیب خطی متغیرهای اصلی که نشان دهنده جنبه های خلاصه شده ای از متغیرهای مشاهده شده است.
•    بار عاملی: عبارتست از همبستگی بین متغیرهای اصلی و عوامل. اگر مقادیر بار عاملی مجذور شوند، نشان می دهند که چند درصد از واریانس در یک متغیر توسط آن عامل تبیین می شود.
•    ماتریس عاملی: جدولی است که بارهای عاملی کلیه متغیرها را در هر عامل نشان می دهد.
•    چرخش عاملی: فرآیندی است برای تعدیل محور عامل به منظور دستیابی به عامل های معنی دار و ساده.
•    نمره عاملی: تحلیل عاملی متغیرهای اصلی را در تعداد محدودی از عامل ها خلاصه می کند. وقتی این عامل های محدود جدید در تحلیل های بعدی (مانند تحلیل تشخیصی یا رگرسیون) استفاده شود، بعضی از مقادیر باید برای استنتاج متغیرهای جدید به کار گرفته شوند. این مقادیر در واقع ترکیبی از کلیه متغیرهای اصلی است که در ساختن عامل جدید نقش عمده ای داشته اند. این ترکیب متغیرها، نمره عاملی نامیده می شوند.

فرآیند تحلیل عاملی

هدف اصلی تحلیل عاملی خلاصه سازی متغیرها با تعداد بالا در تعداد محدودی از عامل ها است، به نحوی که در این فرآیند کمترین میزان گم شدن اطلاعات وجود داشته باشد. تحلیل عاملی کاربردهای مختلفی در تحلیل داده ها دارد که مهمترین آن را می توان به شرح ذیل خلاصه کرد:
1.    دستیابی به ابعادی که به صورت پنهانی در مجموعه وسیعی از متغیرها وجود دارد ولی به آسانی قابل مشاهده نمی باشند. این نوع تحلیل عاملی به تحلیل عاملی نوع R معروف است که در آن تعداد زیادی متغیر در تعداد محدودی از عامل ها خلاصه می شوند.
2.    ابداع روشی برای ترکیب و تلخیص تعداد زیادی از افراد در گروه های مختلف در درون یک جامعه بزرگ. این روش به تحلیل عاملی نوع Q معروف است که در آن افراد یا موارد در تعدادی گروه طبقه بندی می شوند. 
3.    شناسایی متغیرهای مناسب از بین مجموعه وسیعی از متغیرها به منظور استفاده از آنها برای تحلیل های بعدی در رگرسیون چندگانه یا تحلیل تشخیصی.
4.    ایجاد مجموعه کوچک و کاملا جدیدی از متغیرها که به طور کامل به جای متغیرهای اصلی در تحلیل های بعدی رگرسیون یا تحلیل تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد.
رهیافت های اول و دوم به منظور شناسایی ابعاد یا عامل ها مورد استفاده قرار می گیرند. روش سوم با دستیابی به بارهای عاملی، آنها را به عنوان پایه ای برای شناسایی متغیرها برای تحلیل های بعدی به وسیله سایر تکنیک های آماری قرار می دهد. روش چهارم، رهیافتی است که از طریق آن مقادیر عاملی محاسبه گردیده و سپس این مقادیر به عنوان متغیرهای مستقل در تحلیل رگرسیون یا تحلیل تشخیصی مورد استفاده قرار می گیرد.

نمودار تصمیم گیری در تحلیل عاملی

نقطه آغازین در تحلیل عاملی مانند سایر روش های آماری بیان مسئله است. اگر هدف از تحقیق، کاهش داده ها و خلاصه کردن آنها است، تحلیل عاملی تکنیک مناسبی برای آن می باشد. در این مرحله سوالاتی که محقق باید از خود بپرسد این است که چه نوع متغیرهایی باید در تحلیل به کار گرفته شود؟ چند متغیر در تحلیل باید مورد استفاده قرار گیرد؟ نوع داده ها از نظر سطوح اندازه گیری چگونه باید باشد؟ و حجم نمونه چقدر باید باشد؟ در پاسخ به این سوالات باید گفت که هر نوع متغیر مرتبط با مسئله تحقیق را می توان در تحلیل به کار گرفت. داده های خام برای تحلیل عاملی باید از نوع کمّی باشند، اما در مواقعی می توان از متغیرهای مجازی (با کدهای 0 و 1) و غیر پارامتری یا کیفی نیز استفاده کرد. 
یکی از روش های انتخاب متغیرهای مناسب برای تحلیل عاملی استفاده از ماتریس همبستگی است. از آنجا که اساس روش تحلیل عاملی بر همبستگی بین متغیرها اما از نوع غیر علّی استوار است، بنابراین در استفاده از این روش باید ماتریس همبستگی بین متغیرها نیز محاسبه گردد. معمولا این گونه ماتریس های همبستگی وجود رابطه بین برخی متغیرها و عدم ارتباط آن با برخی دیگر را نشان می دهند. این الگو در تحلیل عاملی موجب شکل گیری خوشه هایی می گردد که متغیرهای درون خوشه با یکدیگر همبستگی داشته و با متغیرهای خوشه های دیگر همبستگی نداشته باشند. توصیه می شود متغیرهایی که با هیچ متغیری همبستگی لازم را نداشته باشند، از تحلیل حذف می گردند. 
البته آماره های دیگری نیز وجود دارند که پژوهشگر از طریق آنها نیز قادر به تعیین و تشخیص مناسب بودن داده ها برای تحلیل عاملی می باشد. از جمله این روش ها، آزمون KMO، می باشد که مقدار آن همواره بین 0 و 1 در نوسان است. در صورتی که مقدار KMO کمتر از 50/0 باشد، داده ها برای تحلیل عاملی مناسب نخواهند بود و اگر مقدار آن بین 50/0 تا 69/0 باشد، می توان با احتیاط بیشتر به تحلیل عاملی پرداخت. اما در صورتی که مقدار آن بزرگتر از 70/0 باشد، همبستگی های موجود در بین داده ها برای تحلیل عاملی مناسب خواهند بود. 
از سوی دیگر برای اطمینان از مناسب بودن داده ها برای تحلیل عاملی مبنی بر این که ماتریس همبستگی هایی که پایه تحلیل عاملی قرار می گیرد در جامعه برابر با صفر نیست، باید از آزمون بارتلت استفاده کرد. آزمون بارتلت این فرضیه را که ماتریس همبستگی های مشاهده شده، متعلق به جامعه ای با متغیرهای نابسته است، می آزماید. برای آن که یک مدل عاملی، مفید و دارای معنا باشد، لازم است متغیرها همبسته باشند، در غیر این صورت دلیلی برای تبیین مدل عاملی وجود ندارد. اگر این فرضیه که متغیرها با هم رابطه ندارند رد نشوند، کاربرد تحلیل عاملی زیر سوال خواهد رفت و بنابراین باید در آن تجدید نظر کرد. به همین دلیل است که قبل از تحلیل عاملی باید به تشکیل ماتریس همبستگی بین متغیرها اقدام کرد. 
در رابطه با حجم نمونه نیز باید تاکید کرد که تعداد نمونه نباید کمتر از 50 مورد باشد و ترجیحا باید حجم نمونه را به بیش از 100 مورد افزایش داد. به عنوان یک قاعده کلی تعداد نمونه باید در حدود چهار یا پنج برابر تعداد متغیرهای مورد استفاده باشد. این نسبت تا حدودی محافظه کارانه است، در بسیاری از مواقع محقق مجبور است تا با نسبت 2 به 1 نیز به تحلیل عاملی بپردازد. اما زمانی که این نسبت پایین باشد و حجم نمونه نیز کم باشد، تفسیر یافته ها باید با احتیاط بیشتری انجام گیرد.
اولین تصمیم در به کارگیری تحلیل عاملی، محاسبه ماتریس همبستگی است. برای این کار باید مشخص شود که آیا هدف، محاسبه همبستگی بین متغیرها است یا بین پاسخگویان. به عنوان مثال، ممکن است داده هایی از 100 نفر از پاسخگویان در مورد 10 متغیر گردآوری شده باشد. این امکان وجود دارد که همبستگی بین هر یک از 10 متغیر و یا بین هر یک از پاسخگویان محاسبه شود. اگر هدف مطالعه، تلخیص متغیرها باشد، در این صورت، باید همبستگی بین متغیرها محاسبه شود. این روش یکی از تکنیک های عمومی و پرکاربرد در مطالعات می باشد که به تحلیل عاملی نوع R معروف است. اما تحلیل عاملی ممکن است برای ماتریس همبستگی بین پاسخگویان نیز به کار گرفته شود. این نوع تحلیل را تحلیل عاملی نوع Q می نامند. این نوع تحلیل عاملی شاید به دلیل مشکل بودن کمتر مورد استفاده محققان قرار گرفته است و به جای آن از روش هایی نظیر تحلیل خوشه ای یا گروهبندی سلسله مراتبی برای طبقه بندی پاسخگویان استفاده می شود.
سخن آخر
موسسه ایده پردازان ره جوی شریف (دکترین) بنا دارد تا در سلسله نوشتارهایی، روش های پرکاربرد تحقیق را به طور مفصل معرفی نماید. این سلسله نوشتار به معرفی روش تحلیل عاملی می پردازد. برای مشاوره در زمینه انجام پایان نامه و مقاله به روش تحلیل عاملی می توانید با موسسه ایده پردازان ره جوی شریف (دکترین) تماس حاصل کنید.
 

 

 




ارسال سفارش انجام پروژه

مقالات مرتبط
انواع روش تحقیق کمی پایان نامه
معرفی انواع روش تحقیق کمی در انجام پایان نامه روش تحقیق کمی، با جمع آوری داده های قابل اندازه گیری و اعمال تکن ...
روش تحقیق رگرسیون چندگانه
رگرسیون چندگانه تحلیل رگرسیون یکی از روش های پرکاربرد در مطالعات اجتماعی – اقتصادی است. ...
تحلیل عاملی چیست؟ چه کاربردی دارد؟
تحلیل عاملی چیست؟ تحلیل عاملی از روش های چندمتغیره محسوب می گردد که به متغیرهای وابسته و مستقل بستگی ندارد. ...
تحقیق پیمایشی چیست و چه کاربردی دارد؟
تحقیق پیمایشی چیست و چه کاربردی دارد؟ پژوهش پیمایشی یک روش کمی و کیفی با دو ویژگی مهم است. یک این که متغیره ...
چرا و چه زمان باید از روش تحقیق قوم نگاری استفاده کنیم؟
چرا و چه زمان باید از روش تحقیق قوم نگاری استفاده کنیم؟ قوم نگاری یک روش تحقیق کیفی است ...
نحوه انجام روش تحقیق کیفی در رساله
نحوه انجام روش تحقیق کیفی در رساله تحقیق کیفی به پژوهشی اشاره دارد که برای درک دنیای پیرامون ...
آموزش انجام پایان نامه به روش تحلیل محتوا
آموزش انجام پایان نامه به روش تحلیل محتوا. تحلیل محتوا نوعی بررسی اسناد و مدارک می ‌باشد ک ...
آموزش انجام مقاله به روش فراتحلیل.
آموزش انجام مقاله به روش فراتحلیل. فرآیند انجام مقاله از جمله موارد تخصصی است که اغلب دانشجویان ...
آموزش و مشاوره انجام پایان نامه به روش کیفی
آموزش و مشاوره انجام پایان نامه به روش کیفی    ...
روش تحقیق توصیفی چیست؟ ​​​​​​​
روش تحقیق توصیفی چیست؟   ...
© 2020 کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه ایده پردازان ره جوی شریف (دکترین) می‌باشد